Vakkie C, deel LI: Teletekst is teletekst niet meer

Voor Moerse Boys, door Moerse Boys en (vaak) over Moerse Boys. Dat is Vakkie C in een notendop. Deze columnrubriek werd ooit bedacht om de ontstane Coronaleegte te vullen, maar heeft inmiddels een permanent karakter. Iedere zaterdagochtend kunt u in deze rubriek een column/verhaal/artikel lezen. Regelmatig staat onze club centraal, maar ook andere zaken in het leven passeren de revue. Vakkie C is leesvoer voor bij het ontbijt, tijdens het toiletbezoek of wanneer dan ook. Vandaag deel 51: Teletekst is teletekst niet meer.

Wie is nog te vertrouwen? Het is een rare tijd. Uiteraard de tijd van het coronavirus, maar meer dan ooit ook de tijd van fake news. In een tijd dat het haast onbegonnen werk is om nepnieuws en echt nieuws te scheiden, is er nood aan een betrouwbare nieuwsbron. Een nieuwsbron die niet mee gaat in de modderstroom aan onzinberichten. Een baken van betrouwbaarheid. Teletekst was zo’n medium. Met de nadruk op wás.

Fake news
Het was een kort berichtje op het Twitteraccount van VOC afgelopen zondag. Informatief van aard, een soort rectificatie. Maar het legde wel het probleem van de huidige tijd bloot. In een tijd dat iedereen valse nieuwsberichten de wereld in kan slingeren via social media, heeft ook teletekst ineens zijn ‘eigen waarheid’. VOC – Moerse Boys 0-0. Het stond er echt. Juist nu supporters thuis moeten blijven en het moeten doen met de beperkte informatievoorziening, ging NOS in de fout. ‘Voor alle duidelijkheid: VOC – Moerse Boys is toch in 2-0 geëindigd’, rectificeerde VOC via Twitter. Helaas wel.


Jarenlang was teletekst verreweg het meest betrouwbare medium op deze aardkloot. Pas als iets op teletekst verscheen, was het ‘waar’. Nieuws was pas echt nieuws als het op teletekstpagina 101 verscheen. En als er echt iets bijzonders, schokkends of indrukwekkends aan de hand was, werd dat aangekondigd in louter hoofdletters. Of er werd zelfs een apart tussenkopje gemaakt op pagina 101. Dat de coronacrisis historisch is, blijkt bijvoorbeeld ook hieruit. Al maandenlang heeft de coronacrisis immers een eigen kopje op pagina 101. Maanden aan een stuk al, zelden vertoond. Het 101-tussenkopje lijkt daarmee zelfs aan inflatie onderhevig.

Wulpse Wilma
Teletekst behoeft geen verdere uitleg. Ooit voorzag teletekst in alle gemakken. Even gauw naar pagina 888 als je moeder ging stofzuigen, zodat jouw favoriete tv-programma werd ondertiteld. Wat te denken ook van de erotische pagina’s op RTL-teletekst. Seksadvertenties, seksverhaaltjes, eenvoudig te benaderen. Korte stukjes proza over hitsige Helma, wulpse Wilma of geile Gerdine. Dat soort werk. Rooie oortjes voor de puberknullen. Toen nog geen gratis premiumaccounts. Je moest wat, hé?

Zelf was ik in mijn tienerjaren een fervent teletekst’er. Als ik thuis kwam van school, plofte ik neer in de bank. Onderuitgezakt, een paar stevige teugen van mijn blikje Energy Drink. En teleteksten maar. Vooral de pagina’s met sport- en voetbalnieuws vonden gretig aftrek. Van 601 naar 801. Van 818 naar 841. Ook de Belgische pagina’s overigens. Op pagina 500 bij het Belgische Canvas stond het veelvoud aan voetbalnieuws dan bij de NOS. Op pagina 499 stonden opmerkelijke of bizarre sportberichten. Pagina 306 was het weerbericht in de Kempen. Dat u het weet. In België geen teletekst meer overigens. Ten dode opgeschreven. Op 1 juni 2016 officieel dood verklaard.

Boei van betrouwbaarheid
Ooit was teletekst de boei van betrouwbaarheid in een woelige zee van valse nieuwsberichten. Altijd kon je teruggrijpen naar teletekst, als je door de fake news-berichten het bos der waarheden niet meer zag. Was dat nieuwsbericht op Facebook echt waar? Even teletekst checken en je wist het. Geruchten over voetbaltransfers op louche knip-en-plaksites? Teletekst bood soelaas.

Maar ook teletekst gaat mee in de tijd. De tijd van fakeberichten bijvoorbeeld. Van ouderwets teleteksten op de beeldbuis naar een hypermoderne teletekst-applicatie. Gewoon op de smartphone dus. Ook plots ruimte voor commercie bij NOS-teletekst, ontdekte ik zopas. Reclame-uitingen bij de teletekstapplicatie. Nooit vertoond. Teletekst gaat mee met zijn tijd. Een beetje dan. De opmaak bleef immers intact. Wars van tierelantijnen of afbeeldingen. Gewoon tekst, puur het hoogst noodzakelijke.

VOC – Moerse Boys 0-0. Eén fout cijfertje, maar allesbepalend. Zo’n kort berichtje, maar wel fake news. En dat op teletekst. Het is meer dan zomaar een teken aan de wand. Ook in Nederland lijkt teletekst ten dode opgeschreven. In het spoor van onze zuiderburen. De teloorgang van teletekst is ingezet.